Finans

Ortalama maliyet hesaplama

Birden fazla alışın ağırlıklı maliyeti.

Son kontrol: 12 Ekim 2026

Yalnızca alış işlemleri içindir. Satış, stok çıkışı, vergi veya gerçekleşmiş kâr hesabı yapılmaz.

Ortalama maliyet hesaplama rehberi

Yöntem, güncel parametreler, örnekler ve sık sorulan sorular.

Ortalama maliyet hesaplama, aynı ürün veya varlığı farklı fiyatlardan aldığında birim başına düşen alış maliyetini bulmanı sağlar. Alış fiyatlarıyla birlikte miktarları da dikkate alır; böylece büyük ve küçük alımların sonuca etkisi doğru yansır. hemenhesap.net üzerindeki hesaplama senin cihazında yapılır.

Ortalama maliyet nasıl hesaplanır?

Ortalama birim maliyet, toplam alış tutarının toplam miktara bölünmesiyle hesaplanır. Miktarlar farklıysa yalnızca alış fiyatlarının aritmetik ortalamasını almak doğru sonuç vermez.

Ortalama maliyet = Σ (Alış miktarı × Birim alış fiyatı) ÷ Toplam alış miktarı

Buradaki Σ işareti, her alım için bulunan tutarların toplanmasını ifade eder. Stoklarda miktarı esas alan ağırlıklı ortalama yaklaşımı, KGK’nin TMS 2 Stoklar standardında açıklanır.

Her alımın miktarını ve birim fiyatını belirle.
Miktarla fiyatı çarparak alış tutarlarını bul.
Tutarları topla ve toplam miktara böl.

Hesaplamada aynı para birimini ve aynı miktar birimini kullan. Adet ile kilogramı veya farklı ürünleri aynı ortalamada birleştirme.

Farklı fiyatlardan alım yapınca sonuç nasıl değişir?

Yeni alımın fiyatı mevcut ortalamanın altındaysa ortalama düşer; üzerindeyse yükselir. Değişimin büyüklüğü, yeni alınan miktara da bağlıdır.

Örneğin aynı marka ve model defteri önce az miktarda yüksek fiyattan, sonra daha fazla miktarda düşük fiyattan aldığını düşün. Masraflar hariç ortalama maliyetin, daha çok defter aldığın düşük fiyata yakın olur.

Yeni alımın fiyatı	Ortalama maliyete etkisi
Mevcut ortalamanın altında	Düşürür
Mevcut ortalamayla aynı	Değiştirmez
Mevcut ortalamanın üzerinde	Yükseltir

Bu karşılaştırma, arada satış veya başka bir miktar değişikliği bulunmayan alımlar içindir.

Sık sorulan sorular

Sonucu yorumlarken alış maliyeti, masraflar ve güncel piyasa değerini ayrı değerlendir. Örneğin ortalamanın düşmesi, tek başına kâr ettiğini göstermez.

Alım miktarları eşitse fiyatların ortalaması alınabilir mi?

Evet, miktarlar eşitse basit fiyat ortalaması ile ağırlıklı ortalama aynı sonucu verir. Miktarlar farklıysa her fiyatı ilgili miktarla ağırlıklandırmalısın.

Komisyon ortalama maliyete eklenir mi?

Kişisel maliyet takibinde komisyonu dahil etmek istiyorsan toplam alış tutarına ekleyip toplam miktara bölebilirsin. Aynı masrafı tekrar ekleme; muhasebe ve vergi uygulamasını resmî kurumdan veya uzmandan teyit et.

Ortalama maliyet güncel değeri gösterir mi?

Hayır, hesaplanan sonuç geçmiş alımlarının birim maliyetidir. Güncel değer için mevcut miktarı güncel birim fiyatla ayrıca değerlendirmen gerekir.

Satış yaptıktan sonra eski alımları kullanabilir miyim?

Arada satış varsa bütün geçmiş alımları toplamak kalan miktarın maliyetini doğru yansıtmayabilir. Hesaba devam etmeden önce kalan miktarı ve buna ait maliyeti işlem kayıtlarından kontrol et.

Kaynaklar

Formülün dayandığı ağırlıklı ortalama yaklaşımı için resmî kaynak:

KGK — TMS 2 Stoklar — 2018 seti; erişim: 2026-10-12.